Załącznik do Uchwały Nr XII /63 /2015

Rady Gminy Dobrzyniewo Duze

z dnia 25 września 2015

 

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE DOBRZYNIEWO DUŻE

na lata 2015-2017

 

Rozdział 1.

 

Wprowadzenie

 

Rodzina jest głównym środowiskiem funkcjonowania swoich członków a przede wszystkim rozwoju dziecka. Chociaż zmieniają się model i warunki życia współczesnej rodziny, to jest ona nadal niezastapiona i stanowi naturalne środowisko wychowawcze, w którym nowe pokolenia uczą się żyć i postępować w określony sposób. Wszechobecny postęp w róznych dziedzinach wielokrotnie przyczynia się do faktu, iż nie wszystkie jednostki radzą sobie dobrze w szybko zmieniającej się rzeczywistości .W związku z tym w sytuacjach kryzysowych, gdy rodzina nie jest w stanie sama poradzić sobie z problemami codziennego życia zachodzi konieczność udzielenia jej pomocy m.in. poprzez stworzenie sprawnie funkcjonującego systemu poradnictwa specjalistycznego oraz wsparcia rodziny. Mając to na uwadze powołano Ustawę o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, gdzie m.in. postawiono wymóg opracowania i realizacji 3 – letnich programów wsparcia rodziny.

Podmiotem realizującym te zadania na terenie gminy jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Działa on zgodnie z regulacjami prawnymi, zawartymi przede wszystkim w ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. W związku z realizacją zadań wynikających ze Statutu i rozeznanych potrzeb mieszkańców gminy, Ośrodek Pomocy Społecznej systematycznie dostosowuje strukturę organizacyjną placówki i rozszerza ofertę dla osób potrzebujących pomocy.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

 

Zasadnicze cele pomocy społecznej to:

Doprowadzenie osoby i rodziny otrzymującej pomoc społeczną do życiowego usamodzielniania;

Integrowanie ze środowiskiem osób wykluczonych społecznie;

Zapewnienie potrzebującym wsparcia w przezwyciężaniu trudnej sytuacji, której nie są w stanie samodzielnie pokonać, i umożliwić im życie w godnych warunkach;

Stworzenie zabezpieczeń finansowych dla osób pozbawionych dochodów lub o niskich dochodach, w wieku poprodukcyjnym lub niepełnosprawnych;

Udzielanie profesjonalnej pomocy rodzinom dotkniętym skutkami patologii społecznych, w tym przemocą w rodzinie.

 

Pomoc społeczna działa w sytuacjach, w których zostały zagrożone podstawowe warunki egzystencji osoby lub rodziny bądź też jakość życia obniżyła się poniżej społecznie akceptowanego minimum. Jej celem jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. Pomoc społeczna ma także na celu umożliwienie osobom i rodzinom bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Celem pomocy społecznej jest również zapobieganie powstawaniu marginalizacji osób i rodzin. Chodzi o profilaktykę, która należy do najtrudniejszych zadań pomocy społecznej, bowiem wymaga większego profesjonalizmu pracowników socjalnych, współdziałania instytucji pomocy społecznej z innymi podmiotami np. szkołą, policją oraz poszukiwania odpowiedzi na pytanie, kiedy osoba lub rodzina zrobiła pierwszy krok, który doprowadził ją do trudnej sytuacji.

Okoliczności, w których udziela się pomocy decydują o rodzaju pomocy (np. zasiłek okresowy, schronienie), formie (pieniężnej lub rzeczowej) i rozmiarze świadczenia (np. wysokość zasiłku celowego). Przyznanie świadczenia ma za zadanie umacnianie rodziny, tj. m.in. poprawę jej sytuacji, co może skutkować polepszeniem wzajemnych relacji między najbliższymi.

Dynamiczne przemiany zachodzące w kraju znajdują również odzwierciedlenie na terenie naszej gminy. Oprócz pozytywnych skutków, powodują nasilanie się wielu negatywnych zjawisk takich, jak: bezrobocie, brak poczucia stabilizacji życiowej i zawodowej, eurosieroctwo, brak poczucia bezpieczeństwa, bezradność opiekuńczo -wychowawcza, patologie, przemoc. Zjawiska te nierzadko prowadzą do rozpadu rodziny, czy też pogłębiają bezradność rodzin w sprawach opiekuńczo -wychowawczych. Pozostawienie rodziny bez odpowiedniego wsparcia i pomocy specjalistycznej powoduje jej postępującą degradację i skutkuje różnorodnymi konsekwencjami, które najbardziej dotykają dzieci. Opieka nad dzieckiem i rodziną jest częścią gminnego systemu pomocy społecznej. Aby system wspierania rodziny i dziecka oraz przeciwdziałania przemocy przyniósł pożądane efekty i był zgodny z założonymi ustawowo kierunkami należy wypracować systemowe rozwiązania dotyczące poprawy sytuacji opiekuńczo- wychowawczej dzieci i młodzieży, a także całych rodzin. Wspieranie rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu swoich funkcji opiekuńczo - wychowawczych polega na planowych działaniach mających na celu przywrócenie rodzinie zdolności do właściwego wypełniania tych funkcji . Zadania ujęte w programie zmierzają w kierunku wspierania rodziny przeżywającej trudności celem przywrócenia zdolności do wypełniania prawidłowych ról społecznych.


 

Rozdział 2

Diagnoza sytuacji rodzin na terenie Gminy Dobrzyniewo Duże


 

Punktem wyjścia do określenia zadań Gminnego Programu Wspierania Rodziny jest analiza danych o osobach i rodzinach objętych wsparciem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dobrzyniewie Dużym Dla potrzeb programu opracowano Kartę Diagnostyczną zawierającą informacje dotyczące liczby mieszkańców, liczby dzieci i młodzieży, ilości dzieci z terenu gminy Dobrzyniewo Duże umieszczonych w pieczy zastępczej, liczby rodzin korzystających z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych oraz Funduszu Alimentacyjnego

Karta Diagnostyczna Gminnego Programu Wspierania Rodziny


 

Wyszczególnienie

2012

2013

2014

liczba mieszkańców Gminy Dobrzyniewo Duże

8618

8698

8750

liczba dzieci

1640

1745

1865

liczba rodzin korzystających z pomocy GOPS

294

309

280

liczba osób w tych rodzinach

933

1002

893

liczba osób uprawnionych do świadczeń rodzinnych

1054

985

990

liczba osób uprawnionych do alimentów

41

42

39

liczba dzieci przebywających w pieczy zastepczej

2

2

2

liczba dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo -wych

0

4

4

liczba rodzin pod opieka asystenta rodziny

0

0

11

*Dane: UG; GOPS; GUS;

 

 

 

 

Przyczyny nasilenia trudnych sytuacji życiowych pokazuje ponizsza tabela

 

PRZYCZYNY korzystania z pomocy

2012

2013

2014

Liczba rodzin

ubóstwo

107

108

96

bezrobocie

123

132

110

długotrwała choroba

47

46

48

niepełnosprawność

54

58

48

bezradność w sprawach opiekuńczo -wychowawczych/ rodziny niepełne i wielodzietne

37

32

33

potrzeba ochrony macierzyństwa / wielodzietność

21

23

27

przemoc

2

1

3

alkoholizm

2

2

2

 

Niepełnosprawność, ubóstwo bezrobocie i długotrwała choroba , to przyczyny trudnej sytuacji dotykające znaczną grupę klientów pomocy społecznej, które jednocześnie generuje wiele innych niebezpiecznych dysfunkcji społecznych. Na porównywalnym do lat poprzednich poziomie pozostaje odsetek rodzin, w których przyczyną kryzysu jest problem uzależnienia od alkoholu, gdzie ze szczególną uwagą traktowane są rodziny z problemem alkoholowym, w których pozostają dzieci.Niezaradność opiekuńczo- wychowawcza rodzin, o ile dotyka niewielkiego odsetka rodzin , to traktowana jest przez służby społeczne priorytetowo, gdyż dotyczy najsłabszej grupy jaką są dzieci

 

 

Analiza SWOT Lokalnego Systemu Wspierania Rodziny i Opieki nad Dzieckiem

 

MOCNE STRONY

 

- dostępność do bezpłatnego poradnictwa specjalistycznego, realizowanego przez jednostki publiczne i organizacje samorządowe;

- rozwijający się system pieczy zastępczej;

- realizacja licznych programów osłonowych i profilaktycznych;

- kompetentna ale także stale doskonaląca swoje umiejętności kadra pomocy społecznej;

- zabezpieczenie w budżecie gminy niezbędnych środków na realizację zadań z zakresu wspierania rodziny;

-otwartość Urzędu Gminy i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na współpracę ze środowiskiem lokalnym;

- ogólnie dostępna oferta pomocy w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

 

 

SŁABE STRONY

 

- mała świadomość i gotowość społeczna w zakresie wspierania rodziny i pieczy zastępczej;

- brak nawyków korzystania z rodzinnego poradnictwa specjalistycznego;

- zbyt mała aktywność w zakresie organizacji grup wsparcia i grup samopomocowych;

- niewystarczająca ilość propozycji spędzania czasu wolnego oraz socjoterapii dla młodzieży zagrożonej demoralizacją;

 

SZANSE

- pozyskanie kandydatów do pełnienia roli rodziny wspierającej;

- doskonalenie pracy asystenta rodziny;

- wykorzystanie środków projektu systemowego dla OPSów z Europejskiego Funduszu Społecznego na przeciwdziałanie marginalizacji i wykluczeniu społecznemurodzin zagrożonych;

-możliwość pozyskiwania środków pozabudżetowych na projekty, tzw. kapitał ludzki;

-tworzenie nowych form pracy z rodziną, w tym usług psychologa i prawnika.

 

 

ZAGROŻENIA

- brak możliwości zaspokojenia uzasadnionych potrzeb mieszkaniowych rodzin;

- ubożenie społeczeństwa i osłabienie się funkcji opiekuńczej rodziny;

- brak perspektyw kształcenia adekwatnego do późniejszych możliwości zatrudnienia;

- niestabilny system prawny w zakresie wspierania rodziny i pomocy społecznej;

- brak świadomości problemu i umiejętności szukania pomocy przez rodziny dysfunkcyji;

 

 

Rozdział 3

 

Zasoby gminy

 

Program wspierania rodziny będzie służył realizacji gminnej polityki rodzinnej. Działania na rzecz dziecka i rodziny realizują instytucje opisane poniżej :

1. Urząd Gminy Dobrzyniewo Duże – przyznawanie i wypłacanie stypendiów, dowozy dzieci niepełnosprawnych, organizowanie półkolonii;

2. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Dobrzyniewie Dużym – praca socjalna, pomoc finansowa i rzeczowa , dożywianie dzieci w szkołach, aktywizacja społeczno – zawodowa osób bezrobotnych;

3. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych – przeciwdziałanie problemom dotyczącym nadużywania alkoholu; narkotyków; współpraca ze stowarzyszeniami i placówkami wspierającymi rodzinę dotkniętą uzależnieniem;

4. Gminny Zespół Interdyscyplinarny – wsparcie i pomoc rodzinom dotkniętym zjawiskiem przemocy;

5. Placówki służby zdrowi z terenu gminy – działalność w zakresie profilaktyki i opieki zdrowotnej;

6. Placówki oświatowo wychowawcze z terenu gminy – działalność edukacyjno-wychowawcza, wsparcie psychologiczno- pedagogiczne dla dzieci i rodziców;

7. Parafie z terenu gminy – działalność charytatywna, organizowanie wypoczynku ; dystrybucja żywności - program PEAD;

 

Wymienione wyżej instytucje szereg swoich działań kieruje w stronę udzielania różnych form pomocy dziecku i rodzinie.

 

 

Rozdział 4

 

Założenia programu

 

 

Gminny Program Wspierania Rodziny w Gminie Dobrzyniewo Duże na lata 2015-2019 jest zgodny z:

- ustawą z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;

- ustawą z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej;

- ustawą z dnia 29 lipca 2005r.o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie ;

- ustawą z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi;

 

Program nawiązuje do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Dobrzyniewo Duże lata 2012-2022; Programu Przeciwdziałania Przemocy w rodzinie i ochrony ofiar na lata 2012-2020.

 

 

Rozdział 5

 

Cele programu

 

Cel główny : Wspieranie rodzin przeżywających trudności w wypełnianiu funkcji związanych z opieką, wychowaniem i skuteczną ochroną dzieci, a także profilaktyka środowiska lokalnego w zakresie promowania społecznie pożądanego modelu rodziny

 

Cele szczegółowe :

 

1. Wspieranie rodziny w pełnieniu funkcji opiekuńczo -wychowawczej i zabezpieczenie

podstawowych potrzeb bytowych dziecka.

Działania

Wskaźniki

Reazator / finasowanie

1) zapewnienie pomocy materialnej i rzeczowej ubogim rodzinom

 

liczba i formy udzielonej

pomocy

- liczba rodzin i dzieci w tych

rodzinach objętych pomocą

 

GOPS; Urząd Gminy;

środki własne ; dotacje ; środki zewnętrzne;

2) objęcie dożywianiem wszystkich dzieci wymagających takiej pomocy

 

liczba dzieci korzystających

z posiłków

- liczba rodzin korzystających

z pomocy

 

GOPS; Urząd Gminy; środki własne i dotacje ;

3) monitorowanie sytuacji zdrowotnej dzieci z rodzin dysfunkcyjnych

 

liczba rodzin i dzieci w tych

rodzinach objętych

monitorowaniem

 

GOPS; Szkoły; Ośrodki Zdrowia

4)zapewnienie pomocy osobom

doznającym przemocy

 

liczba osób (dorośli i dzieci)

GOPS; ZI; GKRPA; Szkoły; Policja;

5)zabezpieczenie środków na pobyt

dziecka w rodzinie zastępczej,

rodzinnym domu dziecka;

 

 

 

 

 

 

- liczba dzieci umieszczonych

w poszczególnych ośrodkach

- wysokość środków

przeznaczonych na pokrycie

pobytu dzieci w placówkach

 

Urząd Gminy;

środki wlasne

 

2. Zapobieganie powstawaniu sytuacji kryzysowych wymagających

interwencji oraz rozwiązywanie już istniejących.

 

1)zapewnienie opieki asystenta

rodzinom przeżywającym trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo- wychowawczych

 

- liczba asystentów pracujących na rzecz rodzin

- liczba rodzin, którym

przydzielono asystenta,

 

UG; GOPS

2)organizacja szkoleń przygotowujących osoby działające na rzecz dziecka i rodziny przygotowujących do

kompleksowego iinterdyscyplinarnego ich wspierania w środowisku lokalnym

 

liczba szkoleń i Warsztatów

- liczba uczestników

 

GOPS; PCPR

organizacje pozarżądowe

3) Pomoc w podnoszeniu kwalifikacji

przez asystentów rodzinnych

 

- liczba szkoleń

PCPR; GOPS

4) zapewnienie dostępności konsultacji

poradnictwa specjalistycznego oraz

organizowanie i informowanie o

miejscach pomoc

 

- ilość osób korzystających z pomocy

PCPR; GOPS; inne instytucje; GKRPA

5)podnoszenie kompetencji rodzin tego wymagających w zakresie pełnienia prawidłowych funkcji opiekuńczo-wychowawczych, poprzez organizowanie szkoleń, warsztatów, konsultacji, poradnictwa oraz udostępnianie literatury fachowej

 

- liczba i rodzaj działań

- liczba rodzin objętych

działaniami;

- rodzaj grup zawodowych

zaangażowanych w działania

 

GOPS; Szkoły;Organizacje pozarządowe;

6) monitorowanie środowisk

zagrożonych uzależnieniami,

motywowanie do podjęcia terapii

przez rodziców dzieci ze środowisk zagrożonych

 

- liczba rodzin objetych monitorowaniem

GKRPA; GOPS;